Vlastimil Hofman, W DOROSŁOŚĆ, 1923

49.2 x 65.4cm - olej, tektura

sygn. p.d.: Wlastimil 1923 | Hofman

Na odwrocie, l.g., nieczytelny napis ołówkiem.

Prezentowany obraz pochodzi z wczesnego, najbardziej twórczego okresu działalności artysty. Wyraźnie widoczny jest w nim wpływ symbolicznego malarstwa Jacka Malczewskiego. Hofman stworzył jednak własny, łatwo rozpoznawalny język malarski, w którym codzienność splata się z poezją, religią, ludową tradycją i refleksją nad ludzkim losem. Szczególnie chętnie posługiwał się motywami zaczerpniętymi z życia prostych ludzi. Wieś, jej mieszkańcy, dzieci, starcy czy wędrowcy, przedstawiani w codziennych sytuacjach, stają się w jego malarstwie bohaterami opowieści o sprawach uniwersalnych. Z pozoru prosta scena mogła zostać przez niego przekształcona w pełną znaczeń alegorię.
W dorosłość jest znakomitym przykładem charakterystycznej dla jego twórczości kompozycji sielankowo-symbolicznej, w której świat codzienny subtelnie przenika się z elementem mitologicznym. Modelki mają spokojne, zamyślone twarze, a ich spojrzenia zdają się sięgać dalej niż otaczająca je rzeczywistość. Dziewczynce w kożuchu zdobionym ludowymi haftami towarzyszy jasnowłosa, fantastyczna postać ze skrzydłami i makówką w dłoni. Artysta, pod postacią skrzydlatej panienki, przywołał mitologicznego Hermesa – boga podróży i przejścia, posłańca bogów oraz przewodnika. Jej obecność sugeruje przekraczanie granic między różnymi światami i etapami życia. Można ją odczytać jako symbol przewodnictwa i towarzyszenia człowiekowi w chwili ważnej życiowej przemiany. Makówka natomiast może przywoływać skojarzenia ze snem, spokojem i ukojenieniem. W tym kontekście motyw maku nabiera szczególnego znaczenia – może symbolizować wyciszenie, ale również chwilę zatrzymania przed wejściem w nowy etap życia.
Biorąc pod uwagę wiek wiejskiej dziewczynki, Hermes może być zatem odczytany jako przewodnik prowadzący ją ku nieznanemu, przez symboliczną granicę między światem dzieciństwa a dorosłością. Nie musi to jednak oznaczać definitywnego pożegnania z beztroską. Przeciwnie, scena może być rozumiana jako spokojne i naturalne przejście ku nowym doświadczeniom, wiedzy i samodzielności. Makówka może w takim ujęciu symbolizować łagodne wyciszenie dziecinnych wspomnień, ale z zachowaniem ich jako ważnej części własnej historii. Dziewczynka wyrusza więc w dorosłość nie sama – towarzyszy jej symboliczny przewodnik, a wraz z nim nadzieja na poznanie nowego świata i rozpoczęcie kolejnego etapu życia.

Wlastimil Hofman / Vlastimil Hofmann (Praga 1881 - Szklarska Poręba 1970) studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych - początkowo pod kierunkiem Floriana Cynka, później także u Jana Stanisławskiego, Leona Wyczółkowskiego i Jacka Malczewskiego. W latach 1899-1902 uczył się jeszcze u Jeana Léona Gérôme’a w paryskiej École des Beaux-Arts. W czasie I wojny światowej przebywał w Pradze i w Paryżu; od 1920 stale mieszkał w Krakowie. Dużo wystawiał; należał do wielu stowarzyszeń twórczych - był współzałożycielem „Grupy Pięciu” (1905) i „Grupy Zero” (1908), członkiem Związku Artystów Czeskich „Manes”, a od 1911 członkiem Tow. Artystów Polskich „Sztuka”. W czasie II wojny światowej poprzez ZSRR i Turcję przedostał się do Jerozolimy, skąd w roku 1946 wrócił do Krakowa. Od roku 1947 stale mieszkał w Szklarskiej Porębie. Hofman malował przede wszystkim fantastyczno-symboliczne kompozycje o motywach ludowych oraz sceny rodzajowe, portrety i pejzaże. Jego obrazy mimo bliskich analogii i powiązań ze sztuką Malczewskiego odznaczają się zawsze indywidualnym charakterem, stylem i nastrojem.