Samuel Bogumił Linde, Słownik Języka Polskiego, T. I-VI, Wyd. 2 [Lwów 1854-1861]. Komplet.

Słownik Języka Polskiego. Tomy I–VI. Wydanie drugie, poprawione i pomnożone. Komplet.

Samuel Bogumił Linde (1771–1847). Lwów, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1854–1861. W redakcji Augusta Bielowskiego. Tekst w układzie dwuszpaltowym. Format ok. 28 cm. 6 tomów.

Słownik języka polskiego Samuela Bogumiła Lindego to kamień milowy polskiej leksykografii i jedno z najważniejszych dzieł w historii polskiej nauki. Linde (1771–1847), urodzony w Toruniu w rodzinie szwedzkiego pochodzenia, studiował teologię i filologię na Uniwersytecie w Lipsku, a po klęsce insurekcji kościuszkowskiej związał się z polskim środowiskiem emigracyjnym w Saksonii. W latach 1794–1803 był bibliotekarzem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego w Wiedniu – to właśnie w oparciu o jego bogate zbiory zgromadził materiały do planowanego słownika. Pierwsze wydanie ukazało się w Warszawie w latach 1807–1814, w nakładzie zaledwie 1200 egzemplarzy, drukowane w Drukarni Księży Pijarów – na potrzeby której Linde sprowadził z zagranicy papier, czcionki i przeszkolonych drukarzy, a maszyny drukarskie ustawił we własnym mieszkaniu, aby nadzorować każdy etap produkcji. Przedsięwzięcie finansowali książę Adam Czartoryski, hrabia Józef Maksymilian Ossoliński oraz car Aleksander I, który zakupił 98 egzemplarzy dla szkół na Litwie i Ukrainie. Współcześni uczcili dzieło wybiciem złotego medalu z napisem: „Za Słownik Polskiego Języka Ziomkowie 1816”.

Słownik zawiera około 60 000 haseł ułożonych w układzie alfabetyczno-gniazdowym, z licznymi odpowiednikami w językach słowiańskich, niemieckim, łacińskim i greckim – łącznie 250 000 odniesień obcojęzycznych. Po raz pierwszy w polskim piśmiennictwie jako formę podstawową czasownika zastosowano bezokolicznik. August Bielowski uznał dzieło za ewenement w skali europejskiej: dało ono obraz języka polskiego w rozmiarach, jakich wtedy nie tylko w Polsce, ale i gdzie indziej nie było jeszcze przykładu. Ze względu na niski nakład pierwsze wydanie szybko stało się rzadkością i przedmiotem poszukiwań. W odpowiedzi Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Lwowie wydał w latach 1854–1861 drugie wydanie, poprawione i pomnożone, w redakcji Augusta Bielowskiego – który w oparciu o notatki Lindego wprowadził liczne uzupełnienia, zmienił pisownię zgodnie z ortografią Towarzystwa Przyjaciół Nauk z 1830 roku i dołączył biografię autora. Sprostowania do wydania drugiego dokonali: Tymoteusz Lipiński, Jan Konrad Załuski, Dyonizy Zubrzycki, Felicyan Łobeski i Jan Wagilewicz. Poszczególne tomy dedykowano: Stanisławowi Kostce Potockiemu, Stanisławowi Zamojskiemu, Adamowi Czartoryskiemu i Józefowi Poniatowskiemu.

We wszystkich sześciu tomach widnieje pieczątka prywatnego księgozbioru domowego Laudowiczów – rodziny związanej z polskim życiem intelektualnym i ziemiańskim, odnotowanej w polskim piśmiennictwie naukowym XIX wieku. Pieczątka ta dokumentuje że komplet przez pokolenia stanowił część prywatnej biblioteki, służąc jako żywe narzędzie intelektualne, nie zaś ozdoba. Wszystkie tomy noszą lekkie przebarwienia kart – naturalne świadectwo wieku i użytkowania obiektów. Bloki wszystkich sześciu tomów zostały ręcznie zszyte w pracowni Antykwariatu Polskiego, przywracając woluminom pełną stabilność strukturalną.

Półskórzana oprawa bibliofilska wykonana ręcznie z najwyższej klasy materiałów przez mistrzów rzemieślników w introligatorni Antykwariatu Polskiego. Grzbiet i narożniki okryte naturalną brązową skórą ze złoconymi tłoczeniami, okładziny wykończone bordowym płótnem. Ręcznie marmoryzowana wyklejka w motywie pawich ogonów wykonana w pracowni Antykwariatu Polskiego.

Misją Antykwariatu Polskiego jest proste przekonanie: cenne polskie książki zasługują na to, by przetrwać. Nie jako eksponaty za szkłem, lecz jako obiekty żywe – zakonserwowane, oprawione z najwyższą starannością rzemieślniczą, gotowe na kolejne stulecia w bibliotece kolekcjonera.