Walerian Stroynowski, Ekonomika Powszechna Kraiowa Narodów [1816]

Ekonomika Powszechna Kraiowa Narodów.

Waleryan Strzemień hrabia z Stroynowa Stroynowski. Warszawa, Drukarnia Rządowa, 1816. s. XIV, 502, [2] ; format 39 cm (folio).

Rok 1816. Polska nie istnieje na mapie Europy już od dwudziestu lat. Kongres Wiedeński właśnie ukształtował nowy porządek świata, a Królestwo Polskie – kadłubowe, zależne od Rosji – dopiero zaczyna szukać swojego miejsca w nowej rzeczywistości. W tym kontekście ukazuje się „Ekonomika Powszechna Kraiowa Narodów” – dzieło Waleriana Stroynowskiego, jednej z najciekawszych postaci polskiego życia publicznego przełomu XVIII i XIX wieku.

Walerian Antoni Stroynowski herbu Strzemię (1759–1834) był ekonomistą i politykiem, podkomorzym buskim i posłem województwa wołyńskiego na Sejm Czteroletni w latach 1788–1791, odznaczonym Orderem Świętego Stanisława i Orderem Orła Białego, jednym ze znaczniejszych właścicieli ziemskich Wołynia. W późniejszych latach senator i tajny radca dworu cesarstwa rosyjskiego, członek Wolnego Towarzystwa Ekonomicznego i zwolennik fizjokratyzmu – doktryny głoszącej, że źródłem bogactwa narodów jest ziemia i rolnictwo. Stroynowski nie był jednak biernym naśladowcą zachodnich teorii – w swoich poglądach odbiegał od idei zawartych w „Tableau économique” Françoisa Quesnaya, uważając że w rzeczywistości nie ma równowagi systemu gospodarczego, a Polska jest krajem zbyt ubogim, by można było wprowadzić ideę jednolitego podatku obciążającego ziemian. Postulował poprawę położenia chłopów przez nadanie im praw własności – pogląd śmiały jak na czasy, w których powstawało to dzieło. „Ekonomika Powszechna Kraiowa Narodów” jest syntezą jego myśli ekonomicznej i jednym z nielicznych polskich traktatów ekonomicznych wydanych w epoce porozbiorowej, opublikowanym przez Drukarnię Rządową w Warszawie w reprezentacyjnym formacie folio – co samo w sobie świadczy o randze, jaką przypisywano tej publikacji.

Na karcie tytułowej widnieją trudno czytelne inicjały – ślad dawnego właściciela prywatnego, którego tożsamości nie udało się ustalić. Egzemplarz nosi również pieczątkę Biblioteki Narodowej potwierdzającą wydanie z dubletów – obiekt legalnie i oficjalnie opuścił zbiory jednej z najważniejszych instytucji kultury w Polsce. Proweniencja tej rangi nadaje egzemplarzowi dodatkową wartość historyczną i dokumentacyjną.

Pełna oprawa skórzana bibliofilska wykonana ręcznie z najwyższej klasy materiałów przez mistrzów rzemieślników w introligatorni Antykwariatu Polskiego. Naturalna skóra groszkowana w kolorze brązu o szlachetnej ziarnistości, bogato zdobiona tłoczeniami ślepymi i złoconymi rozmieszczonymi na okładzinach i grzbiecie, z bindami i szyldem z tytulaturą na grzbiecie. Wyklejka z papieru jednobarwnego. Kapitałka szyta ręcznie. 

Misją Antykwariatu Polskiego jest proste przekonanie: cenne polskie książki zasługują na to, by przetrwać. Nie jako eksponaty za szkłem, lecz jako obiekty żywe – zakonserwowane, oprawione z najwyższą starannością rzemieślniczą, gotowe na kolejne stulecia w bibliotece kolekcjonera.