Mieczysław T. Janikowski (1912-68)
Kompozycja z góralami, lata 30.
tempera/papier, 36,5 x 50,2 cm
na odwr. pieczątka autorska: 'M. T. Janikowski'
oraz nr IV.52 z Katalogu Raisonne z 1986 r.
Urodził się na kresach wschodnich w Zaleszczykach 13 lutego 1912 roku. Wczesną młodość spędził w Olkuszu. Idąc w ślady starszego brata Stanisława, rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, jednak po roku wstępuje na krakowską Akademię Sztuk Pięknych, gdzie pod kierunkiem prof. Jarockiego, Sichulskiego i Filipkiewicza uzyskuje absolutorium na parę tygodni przed wybuchem II wojny światowej. Jako podporucznik 22 Pułku Ułanów Podkarpackich, walczy do 1 października 1939 roku. Następnie, łamiąc porozumienie podpisane przez swoje dowództwo z wojskami sowieckimi o kapitulacji, przedostaje się na Węgry. Większość jego towarzyszy broni zginie w czasie likwidacji obozów w Starobielsku i Kozielsku. Cztery lata później, jako dowódca wozu pancernego I Dywizji gen. Maczka bierze udział w wyzwalaniu Francji, Belgii i Holandii. Ciężko ranny w bitwie o Alphen, następnych kilka lat spędza w Szkocji, gdzie kończy College of Art w Edynburgu. Otrzymuje stypendium i we wrześniu 1947 roku wyjeżdża do Paryża. Tam też, po rocznym pobycie w Londynie, na stale osiada w roku 1952. Dzięki gościnności malarza awangardzisty Stanisława Grabowskiego zamieszkuje, w słynnym "Ulu" czyli "La Ruche" przy 2, passage de Dantzig. Od 1962 kilkakrotnie odwiedza Kraków, gdzie niespodziewanie umiera 14 grudnia 1968 roku.
Za życia Mieczysław Janikowski miał zaledwie 3 indywidualne wystawy, z czego jedną w krakowskich Krzysztoforach. Po śmierci, kilkadziesiąt. Zainteresowanie malarstwem abstrakcyjnym, w tym kompozycjami konstruktywistycznymi pojawiło się u Janikowskiego z końcem lat czterdziestych. Na pytanie o powód takiej ewolucji miał odpowiedzieć przyjacielowi, Józefowi Czapskiemu: "linia prosta przeciwstawiona linii krzywej to już jest dramat, więc po co malować więcej?" W Polsce, prace Mieczysława Janikowskiego wchodzą w skład zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie, Warszawie, Gdańsku i Poznaniu, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeów Okręgowych: w Bydgoszczy, Bytomiu i Radomiu, z Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, Muzeum Architektury we Wrocławiu, Muzeum w Chełmie oraz Muzeum Historycznego w Sanoku.
