Maria Anto, MARTWA NATURA Z CZARNĄ SKAŁĄ, 1986

100,0 x 81,0cm - olej, płótno

sygn. p.d.: Maria Anto

na odwr. sygn. l.g.: Maria Anto 1986, niżej: 887 [w kółku]; na g. listwie blejtramu: MARIA ANTO „M.N. Z CZARNĄ SKAŁĄ.“ 100 X 81.

 

W swoim głęboko symbolicznym malarstwie Maria Anto często sięgała po gatunek martwej natury. Odchodziła w nim daleko od tradycyjnych ujęć przedmiotów, sytuując przedstawiane aranżacje w hybrydalnej, surrealnej przestrzeni – na styku wnętrza i otwartego pejzażu (zob. m.in. Martwa natura dla aniołka, 1983, 94 x 124 cm – oferowana na aukcji Agra-Art 8 XII 2024; Martwa natura z kocykiem, 1996, 80 x 120 cm). Ta nadrzędna koncepcja organizuje także kompozycję „naszego“ obrazu, podzieloną na dwie odrębne strefy. Surowy, nadmorski krajobraz graniczy tutaj z nakrytym pasiastym obrusem stołem, na którym – niczym wieloplanowa, teatralna dekoracja – piętrzą się rekwizyty rodem z salonu starej, warszawskiej inteligencji, inspirowane najpewniej wystrojem żoliborskiego domu malarki. Widz zostaje dopuszczony do tajemniczego, zdeformowanego świata, gdzie perspektywa jest zaburzona, proporcje zakłócone, a przedmioty przeskalowane. Jego poszczególne elementy – od pochmurnego nieba, morza i skał, po puzderka, książki i glazurowane kufle – kodują określone znaczenia, przekazując prawdę o wewnętrznym życiu malarki z podobną mocą jak słowa w poezji, dziedzinie równie jej bliskiej. Jak zauważa krytyczka sztuki, Magdalena Ujma, nie była to żonglerka symbolami – artystka stworzyła z nich narzędzie, które pozwalało jej przekazywać treści intymne bez możliwości odczytania (M. Ujma, Świat nowy i uroczy [w:] Maria Anto. Malarka, Zachęta 2017, s. 49). Prezentowana w katalogu Martwa natura z czarną skałą to przedstawienie pełnej czaru, metaforycznej scenerii, które jest doskonałym przykładem wymykającej się stylistycznym przyporządkowaniom twórczości Marii Anto.

 

♣ do wylicytowanej ceny oprócz innych kosztów zostanie doliczona opłata wynikająca z prawa twórcy i jego spadkobierców do otrzymania wynagrodzenia zgodnie z Ustawą z dnia 4 lutego 1994 roku - o prawie autorskim i prawach pokrewnych (droit de suite).

Maria Anto (wł. Czarnecka-Antoszkiewicz, Warszawa 15 XII 1936 - Warszawa 2007) studiowała na Wydziale Malarstwa ASP w Warszawie pod kierunkiem Stefana Płużańskiego i Michała Byliny. Dyplom uzyskała w 1960. W 1963 wzięła udział w Biennale Sztuki w Sao Paulo. Regularnie wystawiała w kraju. Szybko wykształciła własny styl malowania, poetykę i nastrój, które odróżniają jej malarstwo od współczesnych. Wiotkie, zwiewne postaci z jej obrazów, bliskie twórczości prymitywów, znajdują się w nierealnych pejzażach i wnętrzach, dalekich od reguł perspektywy, bliskich natomiast logice marzeń sennych. Bajkowa, oniryczna aura malowanych przez nią scen jest też podkreślona przez ciemną kolorystykę, rozjaśnianą niekiedy gwałtownymi smugami światła. W okresie stanu wojennego Maria Anto uczestniczyła w niezależnym życiu artystycznym. Eksponowała swe prace na wystawach kościelnych i prywatnych (m.in. na cyklicznych „Spotkaniach ze sztuką“ w parafii Miłosierdzia Bożego na Żytniej w Warszawie). Potem powróciła do swojej typowej poetyki, nieco pokrewnej malarstwu naiwnemu.