Jan Grubiński (1874-1945) - Pejzaż Zimowy, Olej na Płótnie, ZIMA, TOWARZYSTWO ZACHĘTY, PEJZAŻ

Jan Grubiński (1874 Warszawa – 1945 Rabka-Zdrój), „Pejzaż zimowy”
Obraz o wymiarach 73 × 52 cm. Olej na płótnie. Sygnowany w prawym dolnym rogu: „J. Grubiński”. Oprawiony w profilowaną ramę o wymiarach 84 × 63 cm.
Pejzaż przedstawiający zimowy krajobraz, utrzymany w charakterystycznej dla Jana Grubińskiego konwencji nastrojowego malarstwa pejzażowego. Pokryta śniegiem przestrzeń została potraktowana jako zasadniczy nośnik światła i atmosfery przedstawienia. Stonowana gama barwna, oparta przypuszczalnie na bielach, szarościach, błękitach oraz przygaszonych tonach brunatnych, służy oddaniu chłodnego powietrza i ciszy zimowego dnia. Temat należy do najczęściej podejmowanych przez artystę – Grubiński wielokrotnie malował zimowe widoki lasów, polnych dróg, nadrzecznych równin i niewielkich osad, ukazywane o różnych porach dnia.
Kompozycje Grubińskiego łączą realistyczną obserwację natury z młodopolską koncepcją pejzażu nastrojowego. Artysta nie ograniczał się do topograficznego odtworzenia miejsca, lecz za pomocą rozproszonego światła, subtelnych przejść tonalnych i ograniczonej palety budował atmosferę wyciszenia, melancholii i bezruchu. Szczególne znaczenie miały w jego twórczości efekty zmierzchu, wschodu i zachodu słońca, światła księżycowego oraz refleksów pojawiających się na śniegu i powierzchni wody.
Jan Grubiński urodził się w 1874 roku w Warszawie. W latach 1896–1897 kształcił się w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem Jacka Malczewskiego. Był to okres przemian krakowskiej uczelni związanych z reformami Juliana Fałata i kształtowaniem się sztuki Młodej Polski. Malczewski, jeden z najważniejszych przedstawicieli polskiego symbolizmu, przywiązywał dużą wagę zarówno do warsztatowej dyscypliny rysunku, jak i do emocjonalnego oraz symbolicznego oddziaływania natury.
Grubiński kontynuował naukę w Paryżu u Raphaëla Collina, cenionego francuskiego malarza akademickiego i pedagoga. Pobyt we Francji umożliwił mu zetknięcie się z nowoczesnymi sposobami ujmowania światła i koloru oraz z doświadczeniami malarstwa plenerowego. Po zakończeniu edukacji powrócił do kraju i osiadł w Warszawie.
Od 1899 roku prezentował prace w warszawskim Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych, z którym pozostawał związany przez kolejne dziesięciolecia. Jego obrazy pojawiały się na wystawach Zachęty m.in. w latach 1899, 1900, 1925–1927 i 1933. Twórczość artysty skupiała się przede wszystkim na pejzażu. Malował rozległe równiny, lasy, wrzosowiska, nadrzeczne widoki oraz krajobrazy zimowe, często pozbawione rozbudowanego sztafażu figuralnego. Wybierał szczególnie takie pory dnia i roku, które pozwalały mu obserwować zmienne działanie światła oraz stopniowe zacieranie się konturów przedmiotów.
Jego malarstwo pozostawało zakorzenione w tradycji realistycznego studium natury, lecz jednocześnie wykazywało związki z młodopolskim symbolizmem i pejzażem nastrojowym. Grubiński posługiwał się szerokimi płaszczyznami barwnymi, miękkim modelunkiem oraz subtelnym różnicowaniem tonów. Unikał gwałtownych kontrastów i dramatycznej narracji, koncentrując się na ciszy, przestrzeni i emocjonalnym oddziaływaniu krajobrazu. Szczególnie cenione są jego rozbudowane kompozycje zimowe, należące do najbardziej charakterystycznej części dorobku artysty.
Prace Jana Grubińskiego znajdują się w zbiorach muzealnych i kolekcjach prywatnych. W kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie odnotowany jest m.in. datowany na 1909 rok „Pejzaż o zachodzie słońca”. Artysta zmarł w 1945 roku w Rabce-Zdroju.
Stan zachowania: jak na zdjęciach.