Otolia Kraszewska (1859-1945),
Portret kobiety /
Autoportret, 1 ćw. XX w.
Olej na desce.
Wymiary: 45 x 36 cm (+
oprawa)
Sygn. p. d.: Otolia Kraszewska
Pochodzenie:
– kolekcja prywatna
Wystawiana:
– „Co babie do pędzla?!
Artystki polskie 1850–1950”, Muzeum Narodowe w Lublinie,
Zamek Lubelski, 25.04–5.10.2025
Reprodukcje:
– katalog wystawy: „Co
babie do pędzla?! Artystki polskie 1850–1950 / ‘A Woman and a
Paintbrush? Nonsense! Polish Women Artists 1850–1950’”,
red. Bożena Kasperowicz, Muzeum Narodowe w Lublinie, Lublin 2025, s.
174 (il. barwna).
W prezentowanym obrazie Kraszewska ukazała modelkę – najpewniej samą siebie – w ujęciu półpostaci, z głową zwróconą w lewo, w skupionej, zamyślonej pozie. Delikatnie modelowane światłocieniem oblicze wyłania się z przygaszonego, chłodnego tła, podczas gdy miękko malowana biała bluzka z akcentem czerwonej kokardy tworzy świetlistą ramę dla twarzy. Artystka buduje formę drobnymi, miękkimi pociągnięciami pędzla, subtelnie łącząc naturalistyczne oddanie rysów z lekką idealizacją, charakterystyczną dla wyrafinowanego portretu salonowego przełomu XIX i XX wieku.
Portret ten znakomicie ilustruje rangę Kraszewskiej jako jednej z
najciekawszych polskich malarek „szkoły monachijskiej”.
Uczennica Iwana Ajwazowskiego w Petersburgu i Władysława
Czachórskiego w Monachium przez lata działała w środowisku
skupionym wokół Józefa Brandta, a jako ilustratorka współpracowała
z pismami „Jugend” i „Kunst für Alle” oraz z polskimi
czasopismami artystycznymi.
Jej twórczość – obejmująca
portrety, sceny rodzajowe i wyrafinowane kompozycje kwiatowe –
wyróżnia się subtelnym kolorytem, miękkim modelunkiem i
psychologicznym wyczuciem postaci, czego znakomitym przykładem jest
właśnie niniejszy autoportret, wybrany do dużej, przekrojowej
ekspozycji w Lublinie poświęconej polskim artystkom
1850–1950.
Otolia Kraszewska (1859-1945), polska malarka
„szkoły monachijskiej“. Od końca lat 70. XIX w. studiowała na
Akademii Sztuk Pięknych w St. Petersburgu u Iwana Ajwazowskiego. W
1890 roku, udała się do Monachium, gdzie studiowała u Franza
Roubauda i Władysława Czachórskiego.
Od 1892 roku wystawiała obrazy na międzynarodowych wystawach sztuki w monachijskim Pałacu Kryształowym (Glaspalast), brała także udział w wystawach Monachijskiego Towarzystwa Sztuk Pięknych (Münchner Kunstverein), którego była członkiem. Swoje prace nadsyłała również do kraju, przede wszystkim do TZSP w Warszawie i TPSP w Krakowie.
Badacze twórczości Kraszewskiej zarejestrowali około 100 jej dzieł, z których 20% jest znanych z reprodukcji lub opisów. Wystawiane były na wystawach i sprzedawane w Monachium, Kolonii, Berlinie, Warszawie, Krakowie i Lwowie, a także reprodukowane w licznych czasopismach. Wykonywała także prywatne zlecenia arystokracji w Niemczech i w kraju. Jest również przesłanka, że pracowała dla dworu rumuńskiego.
Główny nurt twórczości artystki w malarstwie, to sceny rodzajowe, kwiaty, gdzie przeważają motywy sentymentalne. Ponadto artystka zajmowała się działalnością ilustratorską i sztuką użytkową – malowała wachlarze i karty pocztowe.
Kraszewska nauczyła się od Ajwazowskiego malarstwa realistycznego, które poprzez zastosowanie wyrafinowanej gry światła i cienia budzi wrażenie materialności i głębi przestrzeni. Z kolei od Czachórskiego przejęła motyw ukazywanej w naturalistyczny sposób kobiety - wytwornie ubranej, często siedzącej na tle szczegółowo przedstawionego wnętrza, udowadniając, że - podobnie jak on - potrafiła w mistrzowski sposób oddać tkaniny, kwiaty i biżuterię.
